Çocuk müzik dersini bırakmak isterse ne yapmalı?
Neredeyse her öğrencide bir noktada oluyor. Bırakma isteğinin arkasında genellikle müzik yok.
Bir gün geliyor ve çocuk gitmek istemiyor. Bu, ailelerin en çok panikleyip en hızlı karar verdiği an. Oysa bu isteğin nereden geldiğini anlamak, kararı vermekten daha önemli.
Genellikle sebep müzik değil
Deneyimimizde bırakma isteğinin arkasında en sık şu üçü çıkıyor: ilerlemenin yavaşladığı bir dönemde gelen hayal kırıklığı, çalışmanın ev içinde bir çatışma konusuna dönüşmüş olması, ya da okul yoğunluğunun getirdiği genel yorgunluk.
Üçü de çözülebilir sorunlar ve üçü de "müziği sevmiyorum" cümlesiyle dile geliyor.
Denenebilecek şeyler
Repertuvarı değiştirmek çoğu zaman en hızlı sonucu veriyor. Çocuğun kendi seçtiği, sevdiği bir parça üzerinde çalışmak ilişkiyi tazeliyor.
Ders yoğunluğunu geçici olarak azaltmak, bırakmaktan iyidir. Haftada bir yerine iki haftada bir ders, tamamen kopmaktan daha kolay geri dönülen bir noktadır.
Bir konser ya da masterclass izlemek de işe yarıyor: çocuk müziğin varış noktasını görüyor.
Peki gerçekten bırakmak isterse?
Bazen gerçekten istemiyordur ve bu da olağan. Zorla sürdürülen bir müzik eğitiminin çocuğa kattığı şey, müziğe karşı kalıcı bir isteksizlik oluyor.
Böyle durumlarda önerimiz kapıyı kapatmadan ara vermek. Öğrenilen hiçbir şey kaybolmuyor; bir yıl sonra kendi isteğiyle dönen çok öğrenci gördük.
Ara vermek mi, azaltmak mı?
Aile genellikle iki seçenek arasında sıkışıyor: ya devam ya bırakma. Oysa arada işleyen bir üçüncü yol var: yükü azaltmak.
Ders süresini kısaltmak, evde çalışma beklentisini bir süreliğine düşürmek ya da repertuvarı çocuğun sevdiği parçalara kaydırmak — bunlar çoğu zaman krizi çözüyor. Çocuk müzikten değil, baskıdan uzaklaşmak istiyor olabiliyor.
Tamamen ara vermek ise geri dönüşü zorlaştırıyor. Üç ay sonra dönen çocuk hem geriden başlıyor hem de "bıraktım" fikri yerleşmiş oluyor.
Ne zaman gerçekten bırakmalı?
Her ısrar doğru değil. Çocuk aylardır her derse gitmemek için mücadele ediyorsa, enstrümana hiç dokunmuyorsa ve konu her açıldığında çatışma çıkıyorsa, zorlamak müzikle ilişkisini kalıcı olarak bozabiliyor.
Böyle durumlarda bazen enstrüman değiştirmek işe yarıyor — sorun müzikte değil, o enstrümanda olabiliyor. Bazen de gerçekten ara vermek doğru karar oluyor.
Söylediğimiz şey şu: bırakma kararı verilecekse, kapıyı kapatarak değil aralık bırakarak verilsin. "Bir yıl sonra tekrar bakarız" diyerek ayrılan çocukların önemli bir kısmı gerçekten geri dönüyor.
Eğitmen değişikliği bir çözüm mü?
Bazen evet. Çocuk ile eğitmen arasındaki uyum, müzik eğitiminde teknikten daha belirleyici olabiliyor.
Ama bunu ilk çözüm olarak denemiyoruz. Önce sorunun nerede olduğuna bakıyoruz: repertuvarda mı, çalışma yükünde mi, yoksa gerçekten ilişkide mi?
İlişkide olduğu netleşirse değişiklik yapıyoruz ve bunu bir başarısızlık olarak görmüyoruz. Her eğitmen her çocukla aynı verimde çalışmıyor; bu, iki tarafın da eksikliği değil.
Değişiklik yapıldığında devir görüşmesini biz yürütüyoruz: yeni eğitmen öğrencinin nerede olduğunu ve neyi sevdiğini biliyor. Aile aynı şeyleri baştan anlatmak zorunda kalmıyor.
Ne kadar süre beklemeli?
Çocuk bırakmak istediğini söylediğinde hemen karar vermemek gerekiyor. Bir-iki haftalık bir dalgalanma ile aylardır süren bir isteksizlik farklı şeyler.
Önerdiğimiz süre dört-altı hafta: bu sürede ders yükünü hafifletiyor, repertuvarı çocuğun sevdiği parçalara kaydırıyor ve ne olduğunu izliyoruz.
Bu sürenin sonunda tablo genellikle netleşiyor. Çocuk toparlanıyorsa devam ediliyor; isteksizlik sürüyorsa karar daha sağlıklı bir zeminde veriliyor.
Aceleyle verilen bırakma kararı, geçici bir tıkanmayı kalıcı hâle getirebiliyor.