İçeriğe geç
Bilim ve Sanat Köşkü
Tüm yazılar
Erken yaş ve okul öncesi5 dakika

Kardeşler ve müzik: yaşları farklı çocuklar birlikte nasıl müzik yapar?

Evdeki iki çocuk farklı yaşlarda olsa bile birlikte yapılabilecek müzik oyunları vardır. Kıskançlık ve rekabeti nasıl yönetebileceğinizi anlatıyoruz.

Birlikte müzik yapan çocuklar

Farklı yaşta iki çocuk, tek bir müzik anı

Evde iki ya da daha fazla çocuk olduğunda müzik etkinliği planlamak biraz karışabilir. Büyük çocuk daha fazlasını yapabilirken küçük çocuk henüz bir şarkıyı sonuna kadar dinleyemeyebilir. Büyük çocuk küçüğü sıkıcı bulabilir, küçük çocuk da büyüğün yaptığı her şeyi yapmak isteyebilir. Bu durum her ailede yaşanır ve çözümü, herkesin kendi düzeyinde katılabileceği esnek oyunlar kurmaktır.

Müzik bu konuda çok uygun bir alan sunar. Çünkü aynı şarkıyı herkes kendi seviyesinde söyleyebilir, aynı ritmi farklı karmaşıklıkta çalabilir. Büyük çocuk ana ritmi tutarken küçük çocuk sadece alkışlayabilir. Böylece iki çocuk da aynı oyunda yer alır ve kendini yetersiz ya da sıkılmış hissetmez.

Bu esnek yapıyı kurmak için oyunu iki katmanlı düşünebilirsiniz. Birinci katman herkesin yapabileceği basit bir temeldir: alkışlamak, yürümek ya da bir şarkının nakaratını söylemek. İkinci katman ise büyük çocuğun ekleyebileceği zorluktur: farklı bir ritim kalıbı çalmak, şarkının ikinci kıtasını söylemek ya da küçük kardeşe oyunu açıklamak. Böylece her çocuk kendi düzeyinde meşgul olur ve kimse oyundan dışlanmış hissetmez.

Büyük kardeşe rol vermek

Büyük kardeş, küçük kardeşin müzik deneyiminde değerli bir model olabilir. Bunu büyük çocuğa bir fırsat olarak sunun. ‘Küçük kardeşine şu şarkıyı öğretir misin?’ ya da ‘Sen vuruşu tut, o da alkışlasın’ gibi cümleler, büyük çocuğa önemli bir rol verir ve küçüğe katılma fırsatı yaratır. Çocuklar birbirinden öğrenmeyi sever.

Büyük çocuğun kendi ilerlemesini de unutmayın. Büyüğe özel zaman ayırmak, kendi müzik çalışmasına devam etmesini sağlamak ve küçük kardeşle yapılan etkinliklerin onun için de keyifli kalmasını gözetmek önemlidir. Yoksa büyük kardeş, sürekli küçüğe uyum sağlamak zorunda kaldığını hissedebilir.

Büyük kardeşin dersleri ve çalışma düzeni de küçük kardeşle karıştırılmamalıdır. Büyük çocuk bir enstrüman çalışıyorsa, çalışma saatinde küçük kardeşin başka bir etkinlikle meşgul olması gerekebilir. Küçük çocuğa aynı saatte kendi müzik oyuncaklarıyla oynama fırsatı vermek hem çalışmanın kesilmesini önler hem de küçüğün ağabeyini ya da ablasını örnek alarak bir şeyler denemesini sağlar. İki çocuğun da ihtiyaçlarını gözeten bir düzen kurmak zaman alsa da çok değerlidir.

Aile içinde küçük bir müzik geleneği oluşturmak da kardeşleri birbirine bağlayabilir. Haftada bir akşam ‘aile konseri’ yapmak, her çocuğun sevdiği bir şarkıyı seçmesi ve herkesin dinlemesi ya da eşlik etmesi gibi basit bir ritüel, kardeşlerin birbirinin müziğine saygı duymasını sağlar. Büyük çocuk bir parça çalarken küçük çocuk ona dinleyici olur, küçük çocuk bir şarkı söylerken büyük çocuk ona eşlik eder. Böylece müzik bir paylaşım alanına dönüşür.

Birlikte oynayabilecekleri müzik oyunları

Aşağıdaki oyunlar, yaşları farklı çocukların birlikte katılabileceği şekilde tasarlandı. Siz kolaylaştırıcı rolünde, oyunu başlatır ve gerektiğinde yönlendirirsiniz. Her çocuk kendi seviyesinde katılır.

  • Orkestra oyunu: Her çocuk bir çalgı ya da kap seçer; siz şef olup başlatma ve durdurma işareti verirsiniz.
  • Yankı oyunu: Büyük çocuk bir ritim çalar, küçük çocuk aynı şekilde yankılar.
  • Hayvan yürüyüşü: Müziğin hızına göre fil, kedi ya da tavşan gibi yürüyün.
  • Sıra şarkısı: Çocuklar sırayla şarkının bir satırını söyler; küçük çocuk sadece son kelimeyi söyleyebilir.
  • Ayna oyunu: Karşılıklı durup birbirlerinin hareketini taklit edin.
  • Dinle ve bul: Biri gözlerini kapatırken diğeri bir çalgı çalar; kapatan çocuk sesin yönünü tahmin etsin.

Rekabet ve kıskançlık çıktığında

Kardeşler arasında müzik oyununda tartışma çıkabilir. Biri çalgıyı istemiştir, diğeri sırasını beklemek istemez, biri ötekinin yaptığını beğenmez. Bu durumlar çok normal olup çocukların paylaşmayı ve beklemeyi öğrendiği anlardır. Sizin göreviniz tarafsız bir kolaylaştırıcı olmak, her iki çocuğu da dinlemek ve basit kurallar koymaktır.

Sıra almayı kolaylaştırmak için bir kum saati ya da şarkı süresi gibi nesnel bir ölçü kullanabilirsiniz: ‘Bu şarkı bitince sıra sende’. Çocuklar, bir kuralın kimseye karşı olmadığını gördüğünde daha kolay kabul eder. Karşılaştırma yapmaktan kaçının; ‘Kardeşin daha iyi çalıyor’ demek, hem rekabeti hem kırgınlığı artırır.

Çocuklardan biri çalgıyı bırakmak istemediğinde de sakin ve adil bir yaklaşım gerekir. Çalgıyı elinden almak yerine ‘Şimdi sıra kardeşinde, sonra yine sende olacak’ gibi bir cümle kurabilirsiniz. Sırasını bekleyen çocuğa da bu sürede yapabileceği bir görev vermek, bekleme süresini kolaylaştırır; örneğin diğerinin çaldığı ritmi alkışla eşlemek ya da şarkıyı söylemek gibi. Kardeşler birbirini beklemeyi, paylaşmayı ve birlikte müzik yapmayı müzik oyunlarında doğal biçimde öğrenir.

Her çocuğun kendi müzik alanı

Kardeşler birlikte müzik yapabilir ama her çocuğun kendi başına bir müzik alanı da olmalıdır. Küçük çocuğun grup derslerinde yaşadığı deneyim ya da büyük çocuğun bir enstrüman dersi, onlara ‘Bu benim’ dedirtir. Çocuklar farklı yaşlarda ve farklı ilgilerle büyür; birbirine benzemek zorunda değildirler.

Bir çocuğun müzik dersine gidip diğerinin gitmediği durumlarda kıskançlık yaşanabilir. Derse gitmeyen çocuğa da ona özel bir müzik zamanı ayırmak, evde birlikte müzik dinlemek ya da kendi çalgısıyla oynamasına imkan vermek, kendini dışarıda hissetmesini önler. Dersten dönen çocuğun kardeşine ders şarkısını öğretmesini önermek de iki çocuğu birbirine yaklaştırır. Aile içindeki müzik böylece ortak bir dil haline gelir.

Çocuklarınızın farklı yaşlarda farklı müzik gruplarına katılması gerekebilir. Bunun için çocuklarınızın yaş ve gelişim durumuna göre uygun grubu birlikte değerlendirebilirsiniz. Okulumuzda dersler 2 yaşından itibaren başlıyor; 2 yaşından büyük çocuğunuz için deneme dersi talebini iletişim sayfamızdan yazabilirsiniz.

Diğer Yazılar