Yetişkin olarak enstrümana başlamak için geç mi kaldım?
Hayır. Ama yetişkin öğrencinin süreci çocuğunkinden farklı işliyor ve bunu bilmek işi kolaylaştırıyor.
Bu soruyu soranların çoğu aslında izin istiyor. Cevap net: hayır, geç kalmadınız. Profesyonel icracılık dışındaki her hedef için yaş bir engel değil.
Yetişkinin dezavantajı
Dürüst olalım: parmaklar çocuktaki kadar hızlı uyum sağlamıyor ve kas hafızası daha yavaş kuruluyor. Aynı pasaj için bir çocuğun harcadığından daha fazla tekrar gerekebilir.
İkinci zorluk psikolojik. Yetişkin kötü çalmaya tahammül edemiyor. Çocuk kötü çalar ve umursamaz; yetişkin kötü çaldığı için utanıp bırakır.
Yetişkinin avantajı
Buna karşılık yetişkinin elinde çocukta olmayan üç şey var: neden orada olduğunu bilmek, soyut kavramları hızlı kavramak ve kendi kendine çalışabilmek.
Bir yetişkin müzik teorisini bir çocuktan çok daha hızlı anlar. Ve en önemlisi, kimse onu zorlamıyor; bu motivasyon farkı tekrar sayısındaki dezavantajı fazlasıyla kapatıyor.
Nasıl başlamalı?
Gerçekçi bir hedefle. "Konser vermek" değil, "altı ay sonra sevdiğim bir parçayı baştan sona çalmak" gibi. Repertuvarın gerçekten çalmak istediğiniz eserlerden seçilmesi de sürekliliği belirgin biçimde artırıyor.
Ne kadar sürede bir şey çalınır?
Yetişkinlerin en çok sorduğu soru bu ve dürüst cevabı şu: düzenli çalışan bir yetişkin, birkaç ay içinde sevdiği basit bir parçayı çalabiliyor.
"Düzenli" burada kritik kelime. Haftada bir ders ve günde on beş-yirmi dakika evde çalışma, ayda bir kez iki saat çalışmaktan çok daha hızlı ilerletiyor. Yetişkinlerde en sık görülen sorun yetenek değil, düzensizlik.
İlk yılın sonunda beklenen şey virtüözlük değil: nota okuyabilmek, tempo tutabilmek ve orta zorlukta bir parçayı çıkarabilmek.
Hangi enstrüman?
Yetişkinler için piyano ve klasik gitar en sık tercih edilenler. Piyanoda ses hazır geldiği için ilk günden müzik yapılmaya başlanıyor; gitar ise taşınabilir ve evde çalışması kolay.
Keman yetişkin için de zor bir başlangıç: sesi kulakla bulmak gerekiyor ve ilk aylar sabır istiyor. Ama çocukluğunda müzikle uğraşmış, kulağı olan bir yetişkin için mümkün.
Ukulele, "denemek istiyorum ama büyük bir yatırım yapmak istemiyorum" diyen yetişkinler için iyi bir giriş. Birkaç hafta içinde şarkı çalınabiliyor.
Seçimi ilk görüşmede birlikte yapıyoruz: neyi çalmak istediğiniz, evde ne kadar zamanınız olduğu ve hangi enstrümana erişiminiz olduğu üç belirleyici soru.
Ders saatleri ve süreklilik
Yetişkin öğrencilerde en sık görülen sorun yetenek değil, takvimin tutmaması. İş yoğunluğu arttığında ilk iptal edilen şey müzik dersi oluyor.
Bunu baştan hesaba katan bir program kuruyoruz: akşam saatleri ve hafta sonu seçenekleri, telafi koşulları önceden konuşuluyor.
İkinci öneri hedefi küçük tutmak. Bir yıl sonra şu parçayı çalıyor olayım gibi somut ve ulaşılabilir bir hedef, belirsiz bir piyano öğreneyim isteğinden çok daha sürdürülebilir oluyor.
Yetişkinlerde bırakma genellikle ikinci-üçüncü ayda geliyor; ilk heyecan geçtiğinde ve ilerleme yavaşladığında. O dönemi atlatan öğrenci uzun süre devam ediyor.
Grup dersi yetişkinlerde işliyor mu?
İşliyor ve beklenenden iyi işliyor. Aynı seviyedeki yetişkinlerin birlikte çalışması, yalnız çalışmanın getirdiği yalnızlığı ortadan kaldırıyor.
Yetişkinlerde bırakmanın en sık sebebi motivasyon düşüşü; grup içinde devam etme oranı belirgin biçimde yüksek oluyor.
Ama enstrüman tekniği yine bireysel ilgi istiyor. Pratikte iyi işleyen kurgu, bireysel dersin yanına ara ara birlikte çalma çalışmaları eklemek oluyor.
Çocuk ve yetişkin gruplarını ayrı tutuyoruz; ikisinin öğrenme hızı ve ders dinamiği farklı.